Dat Trump respect heeft voor Xi komt China goed uit, maar concrete doorbraken leverde hun top niet op - NRC

Aan Amerikaanse kant is het Trumps persoonlijke voorkeur voor een goede band met sterke leider Xi die deze koers verklaart, denkt analist Frans-Paul van der Putten, oprichter van China Geopolitics en verbonden aan instituut Clingendael. "De persoon Trump is essentieel hierin, juist ook omdat de meerderheid van de Congresleden en degenen binnen de Amerikaanse overheid die zich met China bezighouden, een veel minder vriendelijke opstelling tegenover China zouden kiezen."

Zo is de Amerikaanse president, die bekendstaat om zijn grilligheid, verantwoordelijk voor de meest stabiele periode in de Chinees-Amerikaanse betrekkingen in lange tijd. Sinds oktober vorig jaar, toen beide landen in het Zuid-Koreaanse Busan afspraken om een jaar lang wederzijds geen nieuwe handelsbeperkingen of exportrestricties in te stellen, zijn er geen grote diplomatieke spanningen geweest.

Voor China is dit scenario relatief gunstig. Zoals Xi ook in zijn speeches in Washington benadrukte, heeft het land baat bij een "gezond" niveau van rivaliteit met supermacht de Verenigde Staten, dat niet te veel escaleert. Beide partijen blijven afhankelijk van elkaar en hebben sterke economische troefkaarten in handen op het gebied van technologie en grondstoffen. Maar als opkomende macht is China relatief kwetsbaar voor pijnlijke Amerikaanse maatregelen. Bovendien bevestigen Trumps uitingen van respect het beeld van China als een land dat steeds meer erkend wordt als een gelijke van de VS.

...

Geen plan voor AI

Over andere grote onderwerpen – AI, Iran, Taiwan – lijken er geen substantiele afspraken te zijn gemaakt. Van der Putten: "Beide kanten lijken zich te realiseren dat er niet veel te halen valt aan de andere kant. Trump zou wel willen dat China helpt bij het oplossen van het Iran-probleem, maar dat is niet realistisch. Net zo min als dat Amerika het Taiwan-beleid zal veranderen in het voordeel voor China."

Ook voor samenwerking rond de risico's van AI, een onderwerp waar in de aanloop naar het bezoek veel aandacht voor was, lijkt er geen plan te liggen. Voor China speelt daarbij ook mee dat de VS met exportrestricties proberen Chinese AI-ontwikkeling af te remmen.

Zo is er een situatie ontstaan waarin de leiders van de twee grootste economieën, een soort 'G2', elkaar regelmatig spreken, maar tegelijk weinig ambitie laten zien om vooruitgang te boeken op urgente mondiale problemen.

Op persoonlijk vlak lijkt het intussen wel te vlotten. Er is minder mediabeeld dan gebruikelijk van het bezoek, vanwege Trumps recente beslissing om een aantal Amerikaanse media niet toe te laten tot het Witte Huis. Maar op donderdag bracht het Witte Huis een filmpje naar buiten waarin Xi opvallend vrolijk is. Trump liet hem de presidentiële eregalerij zien, waar hij het portret van zijn voorganger president Joe Biden heeft vervangen door een foto van een automatische pen die Bidens handtekening kon zetten. Xi moest erg lachen.

Auteur van het artikel: Tabitha Speelman